fanourgimata

το όμμα του σκώμματος

ΑΣΥΛΙΕΣ

Posted by MAKIS στο 11/02/2011

Στην Ελλάδα, όπου οι πάντες και τα πάντα έχουν κι από’να «άσυλο», τα μόνα που ξέμειναν από δαύτο είναι το μέτρο και η λογική. Η γενιά η δική μας, η λεγόμενη του «Πολυτεχνείου» (…μέσα ή απέξω, δεν έχει σημασία), δυστυχώς, απεδείχθη γενιά …πολυτεχνιτών και ερημοσπιτών, αφού τη μόνη «παρακαταθήκη» που θ’ αφήσει στις επερχόμενες, εκτός από το δημόσιο χρέος και την εθνική υποτέλεια, θα είναι η καθιέρωση της ασυδοσίας στη διακυβέρνηση και της «ασυλίας στη μαλακία»!

Στα εν ανεπαρκεία άσυλα, πλην των προμνησθέντων της λογικής και του μέτρου, θα μπορούσαμε να εντάξουμε και εκείνα των φρενοβλαβών, όπου θα έδει να έχει εγκλειστεί το σύνολο του πολιτικού κόσμου που είχε την ευθύνη της διακυβέρνησης της χώρας τον τελευταίο μισό αιώνα, αλλά και το μεγαλύτερο μέρος της κομματικής νομενκλατούρας των μικρότερων κομμάτων η οποία όπου βολευόταν έκανε την πάπια και όπου την «έπαιρνε» έκανε τον κόκορα, πάντα με γνώμονα τη σπέκουλα των …κυάμων. Θα μπορούσαμε, επίσης, να μιλάμε και για «άσυλο ανιάτων του παραλογισμού» ή  να επινοήσουμε δεκάδες από παρόμοια «άσυλα», αν και το χειρότερο όλων, το βουλευτικό άσυλο, ήτοι η ασυλία στην ασυδοσία, επινοήθηκε από τους εθνοπατέρες μας προκειμένου να επιδίδονται ακωλύτως στο μεγάλο φαγοπότι τους.

Η λέξη άσυλο σημαίνει: α. τόπος απαραβίαστος λόγω του ιερού του χαρακτήρα, καταφύγιο των καταδιωκομένων | β. χώρος στον οποίο η πολιτεία δεν δικαιούται να επέμβει χωρίς ειδική άδεια (πανεπιστημιακό άσυλο, άσυλο κατοικίας)| γ. η προστασία η οποία παρέχεται σε κπ. που διώκεται| κ.λπ. [<αρχ. ἄσυλον < α (στερ.) + σύλη (=αφαίρεση, απογύμνωμα, λεηλάτηση)].

Άσυλο[1] αποτελούσαν, κατά την αρχαιότητα, οι ναοί και οι βωμοί. Ήταν θεσμός εθιμικού δικαίου, ευρύτατα διαδεδομένος στον αρχαίο κόσμο, και σε ελάχιστες μόνο περιπτώσεις είχε αγνοηθεί. Σε αυτό προσέφευγαν για να προστατευτούν εκείνοι που διώκονταν, κυρίως για το αδίκημα της ανθρωποκτονίας, γνωρίζοντας ότι εκεί κανείς δεν μπορούσε να τους πειράξει, μέχρις ότου ο άρχων της πόλης επιλαμβανόταν της υπόθεσής τους.

Την αρχαιότητα και ελληνικότητα του θεσμού επικαλούνται, κατά κόρον, εκείνοι που, σχεδόν συστηματικά, και λοιδωρούν την αρχαιότητα, αλλά και αμφισβητούν, περισσότερο ή λιγότερο, την «ελληνικότητα» εαυτών και αλλήλων, μέσα από ένα πρίσμα πολυπολιτισμικότητας και στρογγυλεμένης θέασης της ιστορίας. Σχεδόν, με εκστατικότητα, τονίζουν την ιερότητα του θεσμού της ασυλίας στην αρχαία Ελλάδα, αλλά παραλείπουν ταυτόχρονα να προβάλλουν, με την ίδια ζέση, και τον σεβασμό με τον οποίο περιέβαλλαν οι Έλληνες τα «ιερά και τα όσια». Έτσι, όταν καιγόταν από τους εν «ασύλοις» στρατοπεδεύοντες κουκουλοφόρους ο «Αγνωστος Στρατιώτης», η Βιβλιοθήκη και (κατά συρροή) η ελληνική σημαία, κανείς από τους εραστές της «ιερότητας του ασύλου» δεν καταδίκαζε το «ανίερον» της πράξης, επικαλούμενος (έστω) την στάση των Αρχαίων σε ανάλογα γεγονότα, δηλαδή σε πράξεις προσβολής των «βωμών», των εστιών και των συμβόλων. Κανείς δεν υπερασπίστηκε ποτέ την ιερότητα των επαγγελματικών εστιών εκατοντάδων καταστημαρχών του κέντρου της Αθήνας, την ιερότητα των μημείων και την ιερότητα του δικαιώματος των περιοίκων να κυκλοφορούν ελεύθερα χωρίς να κινδυνεύουν. Ο Αλκιβιάδης είχε ανακληθεί από την εκστρατεία της Σικελίας, προκειμένου να δικαστεί για την ιεροσυλία της κοπής των ερμαϊκών κεφαλών, και γνωρίζοντας ότι δεν θα τον έσωνε κανένα άσυλο, την έκανε κοπάνα στη Σπάρτη. Ο στρατηγός Παυσανίας, ο νικητής της μάχης των Πλαταιών (479 π.Χ.), όταν αργότερα κατηγορήθηκε για προσδοσία (συνεργασία με τους Πέρσες) και καταδικάστηκε σε θάνατο, προσέφυγε για άσυλο στο ναό της Χαλκιοίκου Αθηνάς. Οι Σπαρτιάτες, σεβόμενοι το άσυλο, δεν του είπαν «δεύρο έξω», αλλά τον …έχτισαν μέσα και πέθανε από ασιτία!. Ίσως από εκεί να έλκει την καταγωγή της και η σύγχρονη …«δημοκρατική» πρακτική ενίων «εμπνευσμένων» φοιτητικών ομάδων να χτίζουν τις πόρτες των καθηγητών τους!

Πολύ σωστά αναφέρονται κάποιοι στις «ικέτιδες» κόρες του Δαναού που κατέφυγαν μαζί με τον πατέρα τους στο Άργος, προκειμένου να αποφύγουν την οργή του Αιγύπτου, ως την πρώτη καταγεγραμένη περίπτωση πολιτικού ασύλου παγκοσμίως. Αναφορά που σχετίζεται, προφανώς, με την πρόσφατη περίπτωση των μεταναστών που μεταφέρθηκαν από την Κρήτη στην Αθήνα για να κάνουν κατάληψη της Νομικής Σχολής και να διεκδικήσουν την παροχή ασύλου. Ο Πελασγός, για να ξαναπάμε στον μύθο, αν και μονάρχης (βασιλιάς του Άργους) πριν παράσχει άσυλο στην οικογένεια του Δαναού ζήτησε την δια της ανατάσεως της χειρός σύφωνη γνώμη των Αργείων. Στη σημερινή Ελλάδα οι μειοψηφίες και τα κομματικά παραμάγαζα αποφασίζουν και εκτελούν ερήμην της Πολιτείας και των υπολοίπων, σε μια πρωτόγνωρη αντίληψη περί δημοκρατίας!

Εν πάση περιπτώσει, από την αρχαιότητα έως σήμερα, η έννοια και η εφαρμογή του ασύλου έχουν πάρει διάφορες μορφές. Έτσι σήμερα μιλάμε για βουλευτική, διπλωματική, πολιτική, οικογενειακή, ακαδημαϊκή ασυλία κ.λπ.. Πανεπιστημιακό (η ακαδημαϊκό)  άσυλο, είναι το «απαραβίαστο» των «ιερών» πανεπιστημιακών χώρων στους οποίους συντελείται επιστημονική έρευνα και διδασκαλία.·Στον καιρό μας, γύρω από το συγκεκριμένο είδος ασύλου, έχουν στηθεί μαγαζιά και εργαστήρια, έχουν καθιερωθεί μύθοι και ταμπού, έχουν δομηθεί καριέρες, έχουν παρασιτίσει πολιτικοί σχηματισμοί, έχουν ασελγήσει παράσιτα του κοινού ποινικού δικαίου, έχουν συληθεί συνειδήσεις, έχουν καταστραφεί έργα πολιτισμού και έχουν λεηλατηθεί περιουσίες.

Το «άσυλο», ως «πράξη», αποτέλεσε δομικό στοιχείο μιας μεταπολιτευτικής ιδεοληψίας περί «προοδευτισμού». Ξεκίνησε σαν θεμέλιος λίθος των κεκτημένων του φοιτητικού κινήματος, μετά την πτώση της δικτατορίας, και κατέληξε σαν … τούβλο στο κεφάλι του, συνεπεία του ξεχειλώματος που υπέστη από μεμονωμένες μειοψηφίες που θεωρούσαν την ελευθερία της διακίνησης των ιδεών ως αποκλειστικό τους προνόμιο και ήταν «πρόθυμες» να αφουγκραστούν όλες τις απόψεις, αρκεί αυτές να μην …διέφεραν από τις δικές τους!

Η καταπάτηση των πανεπιστημιακών χώρων, για την καταστολή της εξέγερσης των φοιτητών (Νομική,1972 και Πολυτεχνείο, 1973), από τις δυνάμεις της δικτατορίας, αποτέλεσε την ιστορική βάση του μεταπολιτευτικού αιτήματος για κατοχύρωση του πανεπιστημιακού ασύλου. Στο Σύνταγμα του 1975 δεν υπήρξε ιδιαίτερη αναφορά σε καμιά έννοια του πανεπιστημιακού ασύλου (όπως ακριβώς συνέβαινε και στα προγενέστερα Συντάγματα του νέου ελληνικού κράτους, αλλά και στο ισχύον) διότι θεωρήθηκε πως η ελεύθερη διακίνηση ιδεών, καθώς και η ελευθερία της έρευνας και της διδασκαλίας καλύπτονται από την έννοια της ακαδημαϊκής ελευθερίας, όπως αυτή διατυπώνεται  στο Άρθρο 16, παρ. 1 του Συντάγματος[2]. Αυτή ήταν, και εξακολουθεί να είναι, η επικρατούσα απόψη των συνταγματολόγων. Έλα όμως που ο λαϊκισμός δεν πάει στα βουνά και ούτε η …πώληση φυκιών για μεταξωτές κορδέλες ήταν πάντοτε προνόμιο των τσαρλατάνων. Το μη …κενό του Συντάγματος, ήρθε να καλύψει νομοθετικά, ανοίγοντας ανεωγμένες θύρες, το «ηρωϊκό» ΠΑΣΟΚ της πρώϊμης ανδρεϊκής περιόδου, οχτώ χρόνια μετά την πτώση της δικτατορίας, τρία μετά την είσοδό μας στην Ε.Ο.Κ., και αφού η δημοκρατία είχε ήδη παγιωθεί, ψηφίζοντας τον νόμο πλαίσιο 1268/1982[3] (Για τη δομή και τη λειτουργία των Α.Ε.Ι.), όπου το «πανεπιστημιακό άσυλο» θεσμοθετήθηκε ως μέσον για την «πραγμάτωση» συγκεκριμένων συνταγματικών σκοπών: «της ακαδημαϊκής ελευθερίας», «της ελεύθερης επιστημονικής αναζήτησης» και «της ελεύθερης διακίνησης των ιδεών»[4]. Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι για την εξυπηρέτηση των εν λόγω σκοπών, αρκούσε ο ορισμός του «ασύλου» στους χώρους όπου πραγματικά συντελείται διδασκαλία και έρευνα, το άσυλο – με βάση το άρθρο 2, παρ. 5 του ίδιου νόμου – επεκτείνεται σε όλους τους χώρους των Α.Ε.Ι., των …υπονόμων μη εξαιρουμένων! Άλλωστε εκεί παίζονται, κατά παράδοση, τα παιγνίδια εξουσίας. [«Το Πανεπιστημιακό Άσυλο καλύπτει όλους τους χώρους των Α.Ε.Ι. και συνίσταται στην απαγόρευση επέμβασης της δημόσιας δύναμης στους χώρους αυτούς χωρίς την πρόσκληση ή άδεια του αρμόδιου οργάνου του Α.Ε.Ι., όπως αναφέρεται στη συνέχεια».]

Είναι αυτονόητο, αλλά δυστυχώς το «αυτονόητο» δεν τυγχάνει …ασυλίας στη χώρα μας, ότι η συνταγματική κατοχύρωση της «ακαδημαϊκής ελευθερίας», με ότι αυτή περιλαμβάνει, δεν απαλάσσει κανέναν από το καθήκον του να τηρεί θεμελιώδεις αρχές του Συντάγματος. Υπ’ αυτή την έννοια, η εν ονόματι του ασύλου λογοκρισία αντιθέτων γνωμών, η προπηλάκιση καθηγητών και ομιλητών, η άσκηση ψυχολογικής ή σωματικής βίας έναντι καθηγητών και φοιτητών, η παρεμπόδιση της διδασκαλίας και έρευνας, οι βανδαλισμοί και οι κάθε είδους αξιόποινες πράξεις δεν καλύπτονται από την ακαδημαϊκή ελευθερία, αλλά αποτελούν de facto κατάλυσή της.

Ο Νόμος 3529/2007[5], που αντικατέστησε τον Ν. 1268/1982, πήγε να μπαλώσει κάπως τα πράγματα, ορίζοντας με διαφορετικό τρόπο τη χωροθέτηση του ασύλου και τον τρόπο λήψης των αποφάσεων για άρση του στην περίπτωση τέλεσης αυτοφόρων κακουργημάτων ή εγκλημάτων κατά της ζωής. Στην πράξη δεν έφερε κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα. Μετά τα δραματικά γεγονότα του 1995, υπό το καθεστώς του Ν.1258/82, οπότε κάηκε ολοσχερώς – κατά τραγική ειρωνία – η βιβλιοθήκη του ιστορικού κτηρίου του Πολυτεχνείου, είχαμε τα γεγονότα του Δεκεμβρίου του 2008, υπό το καθεστώς του «βελτιωμένου» νόμου 3529/07, οπότε οι «εραστές» του πνεύματος, του λόγου και των ακαδημαϊκών ελευθεριών, επιδίδονταν επί δύο εβδομάδες στο …«ακαδημαϊκό» έργο τους, ήτοι στην ανεμπίδιστη …διακίνηση «πυρομαχικών» και στην καταστροφή των υπό …«ασυλία» χώρων διδασκαλίας και έρευνας του Πολυτεχνείου, του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (Εμπορική) και της (πολύπαθης) Νομικής Σχολής Αθηνών, επιφέροντας τεράστιες ζημιές και καθιστώντας το κέντρο της Πρωτεύουσας πεδίο μάχης. Και όλα αυτά κάτω από τα κροκοδείλια δάκρυα των μεντόρων τους και των άβουλων οργάνων της ακαδημαϊκής κοινότητας και της Πολιτείας.

Θα παραθέσουμε τις απόψεις ορισμένων πανεπιστημιακών, έτσι για το ονόρε μιας και πολλοί καθηγητές, με την διάθεσή τους να είναι «αρεστοί», μαζί με τα κόμματα και την εκάστοτε εκτελεστική εξουσία, ευθύνονται για την κατάσταση που δημιουργήθηκε στα πανεπιστήμια, από τη μεταπολίτευση και δώθε. Κατά την περίοδο που επακολούθησε της μεταπολίτευσης, στα στα χρόνια της λεγόμενης αποχουντοποίησης, η μεν ακαδημαϊκή κοινότητα έδινε «γη και ύδωρ» προκειμένου να επιπλεύσει του ροβεσπιερικού κλίματος προγραφών (δικαίων ή αδίκων), η δε πολιτική εξουσία ήταν πρόθυμη για «παραχωρήσεις» που δεν θα είχαν …οικονομικό κόστος. Έτσι, οι «κατακτήσεις» του φοιτητικού κινήματος είχαν σαν αποτέλεσμα όχι την αναβάθμιση της παιδείας, που ήταν το ζητούμενο, αλλά την σταδιακή υποβάθμιση των ελληνικών πανεπιστμίων. Εκτατικές σπουδές, αραχτοί καθηγητές, ευτυχισμένα κόμματα, αλωνίζοντες κουκουλοφόροι, αιώνιοι φοιτητές, κομματαρχίσκοι συνδικαλιστές και πτυχία μαρουλόχαρτα. Από τα 23 (!) πανεπιστήμια που διαθέτουμε σήμερα (χώρια τα 14 ΤΕΙ), μόνο δύο αξιολογούνται (στοιχεία 2010[6]) μεταξύ των …500 καλυτέρων του κόσμου: το Καπιδιστριακό (Αθήνα) στη θέση μεταξύ 200-300 και το Αριστοτέλειο (Θεσσαλονίκη) μεταξύ 300-400. Από …ασυλία, όμως, πρώτοι, μιας και αυτό το αξιολογικό στοιχείο δεν υπάρχει πουθενά στον κόσμο!

  • «Δεν ξέρουμε πια τι να κάνουμε. Όταν έχουμε τέτοιες συντονισμένες ενέργειες που εξελίσσονται μέσα σε λίγα λεπτά, πότε να προλάβει να συγκληθεί το Πρυτανικό Συμβούλιο για να αποφασίσει για το άσυλο; … Δεν ξέρω τι άλλο μπορούμε να κάνουμε πια μπροστά σε τέτοιες καταστάσεις, πέραν κάθε λογικής» (Χρήστος Κίττας, πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών}
  • «Με αμηχανία και θλίψη παρακολουθεί η κοινή γνώμη τις επαναλαμβανόμενες βεβηλώσεις κειμηλίων και ιερών μνημείων, τις καταστροφές πανεπιστημιακών χώρων, τις κλοπές πολύτιμων ερευνητικών οργάνων, τη διακίνηση ναρκωτικών και άλλες εγκληματικές ενέργειες στους χώρους του Πανεπιστημίου» (Κων. Δημόπουλος, πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και τέως πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών)
  • «Τι ήταν οι τελευταίες καταστροφές στο μοναδικής ιστορικής και αρχιτεκτονικής αξίας κτίριο του Πανεπιστημίου των Αθηνών; Αποτελέσματα ασυλίας ή συλήσεως; Συλήσεως της ασυλίας ή ασυλίας στη σύληση; Όταν καταπατείται βάναυσα και προσβάλλεται η στοιχειώδης νοημοσύνη, οι λέξεις χάνουν τη σημασία τους. Το γεγονός όμως μένει συγκλονιστικό. … Τι αντιτάσσει κανείς σ’ αυτήν την τυφλή, απρόκλητη και αναίτια βία; Βία που αποτελεί βιασμό του πανεπιστημιακού ασύλου, αφού προφανώς παρεμποδίζει την ελεύθερη διακίνηση ιδεών και επιβάλλει με ολοκληρωτισμό τον ετσιθελισμό κάποιων για βίαιη παρεμπόδιση λειτουργίας, συνδυαζόμενη με άγρια καταστροφή των υποδομών του πανεπιστημίου.» (Αναστ. Μάνθος, πρύτανης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης)
  • · «Το άσυλο θεσμοθετήθηκε για να κατοχυρώσει την ακαδημαϊκή ελευθερία και να εξασφαλίσει την ελεύθερη παραγωγή και διακίνηση γνώσης μέσα στο πανεπιστημιακό χώρο. Όμως, στην πράξη, το άσυλο δεν προστατεύει την ελεύθερη παραγωγή γνώσης όταν στο όνομά του επιτρέπονται οι καταλήψεις και οι διδάσκοντες εκδιώκονται από τα γραφεία τους και από το χώρο εργασίας τους. Ούτε προστατεύει τη διακίνηση γνώσης, όταν η έκφραση ιδεών που δεν αρέσουν σε οργανωμένες ομάδες απαγορεύονται με τη χρήση βίας. Η ελευθερία που προστατεύει το άσυλο στη πράξη είναι η ελευθερία της διακίνησης ναρκωτικών μάλλον παρά ιδεών, η ελευθερία για κλοπή και καταστροφή της περιουσίας του πανεπιστημίου, η ελευθερία για άσκηση κάθε μορφής παραβατικής συμπεριφοράς, η ελευθερία επιβολής της θέλησης των πιο αδίστακτων και συνήθως κομματικά οργανωμένων ομάδων πάνω στο σύνολο της πανεπιστημιακής κοινότητας.» (Θάνος Σκούρας – Καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, 14/12/2006)
  • «Κατάληψη από μέρους των φοιτητών σημαίνει παραβίαση του πανεπιστημιακού ασύλου. Το πανεπιστημιακό άσυλο, δεν προστατεύει μόνο την ακαδημαϊκή ελευθερία διδασκαλίας, του διδάσκειν και του διδάσκεσθαι, απλά έναντι κρατικών παρεμβάσεων, αλλά έναντι πάσης παρεμβάσεως. Σήμερα το άσυλο παραβιάζεται κατά κύριο λόγο από τις εισερχόμενες μειοψηφίες φοιτητών. (Δημήτρης Τσάτσος – Συνταγματολόγος)
  • «Γίναμε και πάλι μάρτυρες μιας ακόμη τραγωδίας με την ωμή καταπάτηση του ακαδημαϊκού ασύλου στο κεντρικό κτίριο του Πανεπιστημίου Αθηνών από τους γνωστούς – άγνωστους κουκουλοφόρους, οι οποίοι βρήκαν αμέσως πολιτική προστασία από ορισμένους πολιτικούς. Τραγική εξαθλίωση της κοινωνίας μας που διέστειλε τις ανοχές της, αγνοώντας ότι το ακαδημαϊκό άσυλο θεσμοθετήθηκε για την προστασία του απρόσκοπτου της εκπαίδευσης και της έρευνας. Σημαντικό εμπόδιο ουσιαστικής προστασίας του ασύλου αποτελεί η επικράτηση σε σημαντικές μερίδες διδασκόντων και διδασκομένων της μετριοκρατίας και της αρχής της ήσσονος προσπαθείας… (Ιωακείμ Γρυσπολάκης – Πρύτανης του Πολυτεχνείου Κρήτης)
  • «Η προστασία του ασύλου είναι δυνατόν να επιτευχθεί με έναν και μόνο τρόπο: την πρόληψη. Οταν υπάρχει κίνδυνος επεισοδίων από εκδηλώσεις πρέπει ο σχεδιασμός αντιμετώπισής τους από την Πολιτεία, και ειδικότερα τις εισαγγελικές και αστυνομικές αρχές να είναι έγκαιρος και προσαρμοσμένος σε κάθε περίπτωση. Οταν ο σχεδιασμός αυτός είναι ελλιπής η κατάσταση οδηγείται εκ των πραγμάτων στην κατάλυση του ασύλου, καθώς έχω την εντύπωση ότι η ιστορία με το άσυλο μερικές φορές εξυπηρετεί όλους τους εμπλεκόμενους και αποτελεί βολική δικαιολογία. Η καταστολή δεν είναι ο ενδεδειγμένος τρόπος. Αν χρειαστούν τέτοια μέτρα είναι ήδη αργά. Εκτός αν υπάρχει άμεσος κίνδυνος καταστροφής ιστορικών μνημείων και κτιρίων ή κίνδυνος ζωής, οπότε η άρση του ασύλου είναι η μόνη, ενδεχομένως, δυνατότητα. Οι φοιτητικές παρατάξεις είναι, δυστυχώς, απούσες όταν πρέπει να ληφθούν αποφάσεις για την αντιμετώπιση προβλημάτων που αφορούν το άσυλο. Κάθε συζήτηση για το θέμα αυτό θεωρείται εκ των προτέρων καταδικαστέα. Οι Πρυτανικές Αρχές, συνήθως, έχουν ξεπεραστεί από τα γεγονότα και γι’ αυτό μένουν «εκτεθειμένες». (Ιωάννης Καράκωστας – Αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών)
  • «…Θα πρέπει να αρχίσει η συζήτηση και η πραγματική κριτική για το νόημα του ασύλου. Γιατί πολλές φορές παραβιάζεται και από τους ίδιους τους φοιτητές, αυτό είναι φανερό. Το να μην αφήσεις κάποιον να μπει στο πανεπιστήμιο παραβίαση του ασύλου είναι, αυτό δεν μπορεί να λυθεί αστυνομικά. Πρέπει να επανασυζητηθεί -κατά κάποιον τρόπο- το νόημα του ασύλου, το οποίο και γίνεται αυτή τη στιγμή. Θέτω και ένα ερώτημα: Στις καταλήψεις, ορισμένες φορές, οι φοιτητές δεν αφήνουν το προσωπικό ή τους καθηγητές να πάνε στα γραφεία τους. Αυτό είναι παραβίαση του ασύλου; Κατά τη γνώμη μου είναι, και δεν είναι κάτι που λύνεται με την αστυνομία. Είναι θέμα λειτουργίας των πανεπιστημίων και όχι της αστυνομίας. Θα μπορούσε επίσης να ενισχυθεί η εσωτερική φύλαξη των πανεπιστημίων αλλά με ανθρώπους που θα ανήκουν στο πανεπιστήμιο, όχι με εσωτερικούς φύλακες, πιστεύω πως θα βοηθούσε.» (Γιώργος Γραμματικάκης, ο πρώην Πρύτανης Πανεπιστημίου Κρήτης)

Το σύνολο, σχεδόν, της ακαδημαϊκής κοινότητας κινείται στο ίδιο μήκος κύματος. Και είναι λογικό, κανείς εχέφρων δάσκαλος ή φοιτητής, που δεν έχει τα μυαλά του κολλημένα στα … (κομματικά) κάγκελα, να μην επιθυμεί – με πρόσχημα το άσυλο – την κατάργηση της ίδιας της ελευθερίας και την επικράτηση του δίκαιου του «ισχυρού», ήτοι των «κουκουλοφόρων», του παντοειδών «καταληψιών», των κακοποιών και, φυσικά, των φοιτητικών «ηγεμονίσκων» που πάνω στις «καμπούρες των άλλων και αναλώμασι της ανοχής – αντοχής του κοινωνικού συνόλου, χτίζουν τις κομματικές τους σταδιοδρομίες.

Αφού εδώ και κάμποσους αιώνες έχουμε πάψει να είμαστε στην πρωτοπορεία του πνεύματος, γιατί δεν ρίχνουμε και μια ματιά παραόξω για να δούμε τι κάνουν οι …κουτόφραγκοι και τα «αμερικανάκια», δηλ. ο λεγόμενος «δυτικός κόσμος», με το πανεπιστημιακό άσυλο;

Κατ’ αρχήν, ο συγκεκριμένος όρος «πανεπιστημιακό άσυλο» είναι ανύπαρκτος σε όλο τον κόσμο έξω από την …ελληνική επικράτεια! Η λέξη «πανεπιστήμιο» και η λέξη «ελευθερία» (διακίνησης ιδεών, έρευνας και διδασκαλίας) έχουν έννοιες ταυτόσημες σε όλες τις ακαδημαϊκές κοινότητες του ελεύθερου κόσμου. Κατά συνέπεια, η λέξη «άσυλο» έιναι περιττή δίπλα από τη λέξη «πανεπιστήμιο». Η δεύτερη, δηλ. το πανεπιστήμιο, δεν έχει νόημα, ούτε λόγο ύπαρξης εάν δεν εγκολπώνει την πρώτη, δηλ. την ελευθερία (≈ασυλία). Όθεν,  το τρίπτυχο «ελευθερία στη διακίνηση ιδεών – ελευθερία στην έρευνα και ελευθερία στη διδασκαλία» θεωρούνται ως «εκ των ων ουκ άνευ» για τα πανεπιστήμια, αφού είναι η πεμπτουσία τους, και ως εκ τούτου κάθε «νομοθέτημα» προς αυτή την κατεύθυνση θα ήταν περιττό. Με βάση την απλή αυτή λογική, την «κοινή» λογική, εφόσον, μέσα στα πανεπιστήμια τελούνται πράξεις τις οποίες δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν οι εντεταλμένες για την ασφάλεια της υλικοτεχνικής υποδομής, την τήρηση της τάξης και της απρόσκοπτης λειτουργίας των ιδρυμάτων υπηρεσίες, η επέμβαση των δημοσίων αρχών, κατόπιν απλής πρόσκλησης του πρύτανη, ή αυτεπαγγέλτως (στην περίπτωση τέλεσης εγκλημάτων) θεωρείται αυτονόητη.

Σε όλες τις χώρες τα πανεπιστήμια διαθέτουν προσωπικό ασφαλείας που είναι υπεύθυνο για την προστασία των χώρων από φθορές και βανδαλισμούς, αλλά και την τήρηση της τάξης εντός αυτών, ώστε η διδασκαλία να γίνεται με απρόσκοπτο τρόπο. Εννοείται πως καταλήψεις διδακτικών χώρων, γραφείων ή κτηρίων, διακοπή ή παρεμπόδιση της διδασκαλίας, προπηλακισμοί διδακτικού προσωπικού, ομιλητών ή διδασκομένων, παρεμπόδιση συνέλευσης Συγκλήτου, «χτίσιματα» πορτών και άλλα τοιαύτα νεοελληνικής εμπνεύσεως και πρωτοτυπίας, θεωρούνται αδιανόητα. Εάν το προσωπικό ασφαλείας αδυνατεί να αντιμετωπίσει οποιαδήποτε παράβαση του εσωτερικού κανονισμού του πανεπιστημίου εν τη γενέσει της, ειδοποιείται η υπεύθυνη πανεπιστημιακή αρχή, η οποία με τη σειρά της ζητά τη συνδρομή των αρμοδίων αρχών της πολιτείας. Η τήρηση της τάξης σε κάποια πανεπιστήμια ανατίθεται σε προσωπικό που ανήκει σε αυτά και στο οποίο μπορεί να συμμετέχουν, ως ωρομίσθιοι, και φοιτητές, ενώ σε κάποια άλλα μπορεί να ανατίθεται σε ιδιωτικές εταιρείες. Σε ορισμένα πανεπιστημιακά campus (Αμερική) εδρεύουν και αστυνομικά τμήματα των οποίων ο ρόλος είναι διακριτός και ουδεμία σχέση έχει, φυσικά, με τις ακαδημαϊκές ελευθερίες. Με λίγα λόγια, οι πανεπιστημιακοί χώροι είναι τόσο «ιεροί», όσο είναι και οι τόποι λατρείας οποιασδήποτε θρησκείας, όσο είναι και η κατοικία του καθενός, και όσο είναι οι χώροι των δημοσίων υπηρεσιών. Παντού και πάντα πρέπει να είναι σεβαστά τα ατομικά δικαιώματα και να τηρούνται οι αρχές του συντάγματος κάθε χώρας.

Όπως, ορθώς, παρατηρεί ο Ν. Κ. Αλιβιζάτος[7] «…η ευγενέστερη κατάκτηση του φοιτητικού κινήματος, στα δύσκολα χρόνια του μετεμφυλιακού διχασμού και της δικτατορίας, έχει εκφυλισθεί σε άλλοθι για τον περιορισμό, -αν όχι και την κατάργηση, της ελευθερίας του λόγου, της έρευνας και της διδασκαλίας, εκεί όπου εξ ορισμού θα έπρεπε κατ’ εξοχήν να προστατεύεται. Ταυτόχρονα, το άσυλο “στέγασε” κάθε μορφής παρανομίες και επέτρεψε τον δημόσιο εξευτελισμό δασκάλων, σε βαθμό τόσο απάνθρωπο, που κανένα καθεστώς, κανένα κόμμα, καμιά παράταξη στη νεότερη ιστορία μας δεν είχε ως σήμερα αποτολμήσει. Ακόμη και σε περιόδους μεγάλης πολιτικής έντασης».

Ορισμένοι κύκλοι φαίνεται πως έχουν αναλάβει εργολαβικά την προάσπιση της «δημοκρατίας», ερμηνεύοντας το περιεχόμενό της κατά το δοκούν. Κατ’ αναλογία, δείχνουν να έχουν πατεντάρει και την έννοια της «κοινωνικής ευαισθησίας», έτσι που όποιος έρχεται σε ιδεολογική αντιπαράθεση μαζί τους, να θεωρείται a priori «αντιδραστικός», «ανάλγητος» ή και «συντηρητικός». Προσωπικά, αισθάνομαι πως θα πρέπει να θεωρώ τον εαυτό μου, βλέποντάς τον από τη δική τους σκοπιά, μάλλον ως «ανάλγητο» ή «συντηρητικό», αφού αδυνατώ να κατανοήσω την έννοια του «ασύλου» με τον τρόπο που εκδηλώνεται στην τρέχουσα πρακτική, και πολύ περισσότερο να αντιληφθώ τη «διασταλτική» ερμηνεία του, όπως διατυπώθηκε σε δήλωση γνωστου πολιτικού του ευρύτερου αριστερού χώρου: «Το Πανεπιστημιακό άσυλο καθιερώθηκε, ιδιαίτερα, μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου, όχι μόνον ως χώρος ελεύθερης διακίνησης των ιδεών, αλλά ως άσυλο – προσφυγή κάθε αδικημένου». Όπερ μεθερμηνευόμενο σημαίνει: «μπείτε σκύλοι, αλέστε» ή «όλοι, κουτσοί, στραβοί, στον …Άγιο Παντελεήμονα!». Και δεν εννοώ την επίζηλη …συνοικία! Εννοώ πως εάν κάθε μερίδα του ελληνικού λαού που αισθάνεται αδικημένη, και εδώ περιλαμβάνεται το σύνολο σχεδόν των Ελλήνων (πλην εκείνων που τα …έφαγαν παρέα με τον Πάγκαλο) κατελάμβανε και από μία σχολή όποτε της κάπνιζε ή όποτε ήθελε να διεκδικήσει τα δίκαιά της, τότε η ελεύθερη διακίνηση των …ιδεών θα έπρεπε να αναζητήσει …άσυλο, μαζί με την …έρευνα και τη διδασκαλία, σε τσαντίρια και σε τροχόσπιτα που θα χορηγούσε, ίσως, κάποιο από τα πρόθυμα …(μη κυβερνητικά} forum, αφειδώς χρηματοδοτουμένων (κατά κανόνα) και από τον δημόσιο κορβανά, δηλ. την τσέπη όλων μας! Έξοχα, θαυμάσια και υπέροχα!

Τι θα κάνουμε, λοιπόν, με το «άσυλο»; Να το καταργήσουμε; Άπαξ και φύτρωσαν οι θύελλες που έσπειρες, δύσκολα μπορείς να τις θερίσεις, χωρίς να σε πάρουν και να σε σηκώσουν! Εάν σου μυρίσει ο καφές καθώς ξεκινάς να τον πιεις, πριν τον επιστρέψεις, δοκίμασε να τον πιεις με το …άλλο χέρι! Ενδέχεται να μην μυρίζει! Τι σημαίνει αυτό;. Άφού είχες την «έμπνευση» (ή την πολιτική ιδιοτέλεια) να φτιάξεις ένα νόμο που «κατοχύρωνε» τα …συνταγματικώς κατοχυρωμένα, για τον οποίο μάλιστα μια μερίδα πολιτών εξακολουθεί ακόμα (καλόπιστα, ίσως) να επαίρεται και μια άλλη να …χαίρεται (παρασιτικώς επιβιώνουσα επάνω του), αντί να τον καταργήσεις, κοίταξε – τουλάχιστον – να τον …εφαρμόσεις, όπως ακριβώς ισχύει! Άρθρο 3, παράγραφος 4 του ίδιου νόμου. Δώσε δηλαδή και στην ακαδημαϊκή ελευθερία, αλλά και στην κοινή λογική, την ίδια ασυλία που απλόχερα και αλόγιστα παραχώρησες στην …ασυδοσία της μειοψηφίας! Απλά, για κάτι τέτοιο απαιτείται βούληση και παρρησία. Άντε, βρες τα!

Υποσημειώσεις


[1] Κατά την αρχαιότητα, άσυλο αποτελούσαν οι ναοί και οι βωμοί, δηλαδή χώρο απαραβίαστο και ιερό, προστατευμένο απ’ τους Θεούς. Εκεί προσέφευγε για να προστατευτεί ο «ικέτης». Ο «ικέτης», βεβαρημένος συνήθως με το φοβερό αδίκημα της ανθρωποκτονίας, προσέφευγε στα ιερά των θεών, γνωρίζοντας ότι εκεί δεν μπορεί κανείς να τον πειράξει, κρατώντας την «ικετηρία», ένα κλαδί ελιάς πάνω στο οποίο είχε τυλίξει μαλλί προβάτου, συνήθως λευκό. Άφηνε τον κλάδο ελιάς, την ικετηρία, πάνω στο βωμό και περίμενε εκεί για να αποφύγει την οργή των συγγενών του δολοφονημένου, οι οποίοι τον καταδίωκαν. Το κλαδί της ελιάς παρέμενε πάνω στο βωμό όσο εκκρεμούσε η αίτηση για ικεσία. Όταν ο άρχων της πόλης αποδεχόταν την αίτηση ικεσίας ο ικέτης έπαιρνε από το βωμό τον κλάδο της ελιάς και έφευγε, περιμένοντας συνήθως να εκδικαστεί η υπόθεσή του από κάποιο δικαστήριο.Προστάτης των ικετών ήταν ο ίδιος ο Δίας, ο οποίος γι. αυτό το λόγο ονομαζόταν Ικέσιος και Καθάρσιος. (πηγή: http://www.pare-dose.net/?p=1718)

[2] Σύνταγμα, Άρθρο 16, 1. Η τέχνη και η επιστήμη, η έρευνα και η διδασκαλία είναι ελεύθερες. Η ανάπτυξη και η προαγωγή τους αποτελεί υποχρέωση του Κράτους. Η ακαδημαϊκή ελευθερία και η ελευθερία της διδασκαλίας δεν απαλλάσσουν από το καθήκον της υπακοής στο Σύνταγμα..

[4] «ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΑΣΥΛΟ: δημοκρατική κατάκτηση ή θεσμοθετημένη ασυδοσία;», Αλέξ. Απ. Μαντζούτσος, Νομικό Βήμα, Τόμος 58, Τεύχος 5, Ιούνιος 2010, σελ. 1136-1146. http://www.eanda.gr/nomikos-logos/panepistimiako-asylo-dimokratiki-kataktisi-i-thesmothetimeni-asydosia

[5] Άρθρο 3 του Νόμου 1549/2007 (ΦΕΚ Α 69/20.03.2007)

  1. Στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα κατοχυρώνεται η ακαδημαϊκή ελευθερία στην έρευνα και διαδασκαλία, καθώς και η ελεύθερη έκφραση και διακίνηση των ιδεών.
  2. Δεν επιτρέπεται η επιβολή ορισμένων μόνον επιστημονικών απόψεων και ιδεών και η διεξαγωγή απόρρητης έρευνας.
  3. Το ακαδημαϊκό άσυλο αναγνωρίζεται για την κατοχύρωση των ακαδημαϊκών ελευθεριών και για την προστασία του δικαιώματος στη γνώση, τη μάθηση και την εργασία όλων ανεξαιρέτως των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας των Α.Ε.Ι. και των εργαζομένων σε αυτά, έναντι οποιουδήποτε επιχειρεί να το καταλύσει.
  4. Το ακαδημαϊκό άσυλο καλύπτει όλους τους χώρους του Α.Ε.Ι. στους οποίους γίνεται εκπαίδευση και έρευνα. Οι χώροι αυτοί καθορίζονται με απόφαση και ευθύνη της Συγκλήτου για τα Πανεπιστήμια και της Συνέλευσης για τα Τ.Ε.Ι.. Δεν επιτρέπεται η επέμβαση δημόσιας δύναμης στους παραπάνω χώρους, παρά μόνο κατόπιν πρόσκλησης ή άδειας του αρμόδιου οργάνου του Ιδρύματος και με την παρουσία εκπροσώπου της δικαστικής αρχής.
  5. Αρμόδιο όργανο για την πρόσκληση ή άδεια της προηγούμενης παραγράφου, είναι το Πρυτανικό Συμβούλιο για τα Πανεπιστήμια και το Συμβούλιο για τα Τ.Ε.Ι., με δικαίωμα ψήφου όλων των μελών τους. Τα όργανα αυτά συνέρχονται αμέσως, αυτεπαγγέλτως, ή μετά από καταγγελία. Το αρμόδιο όργανο αποφασίζει κατά πλειοψηφία, τηρουμένων των διατάξεων του Εσωτερικού Κανονισμού του οικείου ιδρύματος και του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας.
  6. Επέμβαση δημόσιας δύναμης χωρίς την άδεια του αρμοδίου οργάνου του Α.Ε.Ι. επιτρέπεται μόνον εφ’ όσον διαπράττονται αυτόφωρα κακουργήματα ή αυτόφωρα εγκλήματα κατά της ζωής.
  7. Οι παραβάτες των διατάξεων του άρθρου αυτού για το ακαδημαϊκό άσυλο τιμωρούνται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι (6) μηνών μετά από έγκληση του αρμόδιου οργάνου της παραγράφου 5 του άρθρου αυτού ή της Συγκλήτου για τα Πανεπιστήμια και της Συνέλευσης για τα Τ.Ε.Ι..
  8. Το άρθρο 2 του ν. 1268/1982 και τα άρθρα 2 και 7 του ν. 1404/1983 (ΦΕΚ 173 Α’) καταργούνται.
  9. Σε Α.Ε.Ι. που διοικούνται από Διοικούσα Επιτροπή, αυτή αποτελεί το αρμόδιο όργανο της παραγράφου 5 του άρθρου αυτού.

[6] Top 500 World Universities – Here is a list of the top 500 Universities in the world by rank as determined in a study from the Institute of Higher Education, Shanghai Jiao Tong University, China.

http://www.online-universities.us/top500universities.htm |Academic Ranking of World Universities – 2010 http://www.arwu.org/ARWU2010.jsp

[7] Ν.Κ.Αλιβιζάτος: είναι καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. «Άσυλο: Δεν Αρκούν οι Λεκτικές Καταδίκες», Η Καθημερινή, 22-2-2009, http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_politics_100108_22/02/2009_304517

(Το παραπάνω κείμενο σε μορφή pdf: ΑΣΥΛΙΕΣ)

Advertisements

Sorry, the comment form is closed at this time.

 
Αρέσει σε %d bloggers: