fanourgimata

το όμμα του σκώμματος

Στον Αστερισμό του Μπαγλαήμονος

Posted by MAKIS στο 29/06/2007

“Νίκη”, Ηλίας Πασσίσης, λάδι σε μουσαμά, 70Χ100. 1978       

Σκωραμίδη 11η

ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ

ΤΟΥ ΜΠΑΓΛΑΗΜΟΝΟΣ[i]

      

 Καλώ δε «μπαγλαήμονα»

τον …μπαγλαμά και βλάκα

που ούτε καν για φρόκαλο

θα έκανε σε θράκα! 

 

Ντορβάδες[ii] δύο όλοι μας

εκ λίκνου κουβαλάμε

και με σχοινί στον ώμο μας

πίσω και μπρος κρεμάμε.

                            

Με χούγια κι ελαττώματα

είναι κι οι δυο γεμάτοι,

(των αλλοτρίων ο εμπρός

και τα ημών στην …πλάτη!)

                         

Στην πλάτη δεν τα βλέπουμε

κι αγόγγυστα τα πάμε,

αλλά των άλλων δυστυχώς

ολημερίς κοιτάμε!

                             

Κουσούρια και ατέλειες

των άλλων μας πειράζουν,

ενώ για τα ημέτερα

οι ενοχές κοπάζουν!

                            

Θα κάνω μια υπόθεση

(ας πούμε «εργασίας»)

πως στο ντορβά μας ουκ εστί

ελάττωμα …ουσίας!

                        

Κατά συνέπεια λοιπόν

θα …θάψουμε τους άλλους

κι εδώ πλέον δεν έχουμε

ενδοιασμών …υφάλους!

                                                  

Αφήνοντας της πλάτης μας

τον σάκκο σε …θυρίδα,

με βδελυγμία θα σας πω

στον «Έλληνα» τι είδα!

                        

Πασάς ο «σύγχρονος» Ρωμιός

σε τούτο το δοβλέτι[iii]

κι ανάλογα βολεύεται

χωρίς κάνα σεκλέτι!

                                                                 

Τ’ «ωχ! αδερφέ» το έκανε

καθεστικυία τάξη

και με φτερούγες πλαστικές

φτερώνει να πετάξει…

                           

«Ρε δε βαριέσαι!», «Ζαμάν φου!»,

«Με ξέρεις ρε εμένα!»

«Να πας να βρεις τον Υπουργό!»

«Χθες βγήκα  στον Αντέννα!»

                          

Το καφενείο, κλασσικός

γι’ αυτόν …κυβερνοχώρος[iv],

είναι σαν …έδρα στη Βουλή

και του «ΕΓΩ» του λώρος!

                        

Από εκεί …ρυθμίζονται

(την φραπεδιά σαν πίνει)

οι μέλλουσες πολιτικές,

ο…πόλεμος κι η ειρήνη!

                            

«Αν ήμουν ρε πρωθυπουργός

μόνο για μία ώρα…

κοτσάνι θα τη βγάζαμε

σ’ αυτή την παλιοχώρα!»

                    

Στο τέλος της αγόρευσης

πίνει και δυό ουζάκια,

κι αρχίζει με τους φίλους του

κουβέντες γι’ …«αλογάκια»[v]!

                       

Στο πρακτορείο του ΠΡΟ-ΠΟ

πάει μετά την …πρέφα,

(απ’ τον χαμό των μετοχών

μήπως και κάνει …ρέφα[vi]!)

                                

Πολιτικώς λικνίζεται

εις τον «μεσαίον χώρον»

αλλά σε σπίτι και δουλειά

φασίζει κατά κόρον!

                    

«Πλουραλιστής» …ανέκαθεν

μα η  …διαφωνία

τον δέρνει κατακούτελα

σαν την ημικρανία!

                     

Με υλακές και κομπασμούς

κάνει του λόγου χρήση

και δεν αφήνει δίπλα του

αντίρρηση ν’ ανθίσει!

                       

Μιλά με στερεότυπα

και κάνει αναλύσεις…

ούρων τε και πολιτικής

ωσότου ν’ απαυδήσεις!

                   

Ωσαν τον χαμαιλέοντα

χρωματισμούς αλλάζει,

αρκεί από το πόστο του

κανείς να μη τον βγάζει!

                   

Τη βασική κουλτούρα του

κοτσάρει στο στομάχι

κι έχει του τσάμπα σύνδρομο

με έμφυτο …ταμάχι[vii]!

                     

«Πιστός» στα ιδεώδη του

(αν δεν του θίγουν …τσέπη)

μα σαν συμβεί το θλιβερό,

αλλιώς τον κόσμο βλέπει!

                    

Ως πατριώτης; …«άψογος»

σαν κλασσικός ιππότης…

μα προτιμά ο γιόκας του

μην πάει στρατιώτης!

                   

Σαν χριστιανός ορθόδοξος

έχει στα θεία τάξει

πως για να κάνει το «καλό»

μπορεί και να σε …σφάξει!

                       

«Πιστός» στην οικογένεια

αλλά δεν λέει «όχι»

αν λάχει και «περίπτωση»

ξεπέσει στην …«απόχη»!

                    

«Υπέρμαχος» της ηθικής

και πάντων των …υμένων,

εκτός …οσάκις πρόκειται

περί τοιούτων ξένων!

                     

Ρουφάει τα απόνερα

των μουσικών κυμάτων

σα νά ‘ναι «Ο ΑΧΟΡΤΑΓΟΣ»,

βυτίο  αποπάτων!

                     

Τιμά στα «ελληνάδικα»

τον «μουσικό» Καιάδα

όπου για χρόνια σπρώχνεται

μια άμουση Ελλάδα!

                    

Ότι μισεί, ηδονίζεται

στους γύρω του να κάνει

και θέλει το πορτραίτο του

με …φωτεινό στεφάνι!

                        

Λατρεύει το «αυθαίρετο»

το «ρίξιμο», το «τζάμπα»,

μα θέλει και στο κούτελο

του «τίμιου» τη στάμπα!

                       

Κτίζει ωσάν να πρόκειται

αιώνια να ζήσει

και τρώει σαν να έλαβε

από τον …Χάρο κλήση!

                     

Τρόφιμα δέκα γενεών

μαζεύει στο κατώι

για να μπορεί στον τάφο του

γαλήνια να τρώει!

                   

Θέλει το δάσος για αυλή

κι εξοχικό στο κύμα,

κατά κανόνα αυθαίρετο,

και το τσιμέντο χύμα!

                            

Όταν πλακώνει πυρκαγιά

«πού ‘ναι το Κρααάτος!», σκούζει

μα όταν έχτιζε κρυφά

σκεφτόνταν το …τζακούζι!

                  

Μπαζώνει κάθε ρεματιά,

χτίζοντας όπου λάχει

και με τον πρώτο υετό[viii]

μιμείται το …σαλάχι[ix]!

                      

Το σπίτι θέλει καθαρό

και βρόμικο τον δρόμο,

ατίθασσο τ’ αμάξι του

και χαλαρό το νόμο!

                     

Μισεί όλο τον Κώδικα

κι ως λάτρης της …Κοκκίνου[x]

πάντα περνά με κόκκινο

απ΄την οδό …Κρετίνου!

                         

Κορνάρει κι όταν κώνωπας

καθίσει στο παρμπρίζ του

κι έχει το αυτοκίνητο

στο κέντρο του …πρεστίζ[xi] του!

                        

Όταν τυχόν τον προσπερνούν,

κατάκαρδα το παίρνει

κι άμα δεν μπει πάλι μπροστά

η προσβολή τον δέρνει!

                                 

Της μηχανής του τ’ άλογα

ποτίζονται με …κόμπλεξ,

ταϊζονται μ’ εγωϊσμό

και τρέχουνε με …ρόλεξ!

                     

Αν φταίει σε τρακάρισμα,

πασάρει τις ευθύνες

και στο «καθάρισμα» πεζών

διεκδικεί το …«Γκίνες»!

                        

Κατέχει σ’ όλα τ’ άσχημα

την πρώτη πάντα θέση,

μα δεν σκοτίζεται γι’ αυτό

και μάλλον του …αρέσει!

                    

Απ’ το παράθυρο συχνά

πετάει το τσιγάρο,

καθ’ έξιν τα σκουπίδια του

πλην τον «κακό του φλάρο»[xii]!

                               

Κάνει πικ νικ στην εξοχή

κι οπίσω του αφήνει

χωματερή ολάκερη

κι αυτό χαρά του δίνει!

              

Βεβαίως διατείνεται

πως αγαπά τη φύση,

ιδίως όταν πρόκειται

σ’ αυτή να …κατουρήσει!

               

«Εμπνέεται» στην εξοχή

και όπου βρει συστάδα

το θεωρεί …καθήκον του

ν’ αφήσει μια …σκωράδα[xiii]!

                  

Αν έχει τάσεις κυνηγού

τα πάντα «μπουμπουνίζει»

και στο Land Rover ύστερα

περήφανος γυρίζει!

                  

Μετράει πάνω στο καπό…

δυό γάτες, δυό χελώνες

και ένα κώλο ξαδερφής

που μάζευε …ανεμώνες!

                  

Μετά αγοράζει δυο λαγούς,

στον ώμο τους κοτσάρει

και για μια φώτο «ντίτζιταλ»

καμαρωτός ποζάρει!

                 

Αθλείται κατά σύστημα

στην άρση της …μπριζόλας

ρούχα φορά επώνυμα,

λέγεται δε …Ξερόλας!

                   

Έχει καδένα στο λαιμό

χοντρή σαν παλαμάρι,

καράτια ίσον δεκαοχτώ

για να τον λεν’ κιμπάρη[xiv]!

                    

Αν περιμένει στην ουρά,

έχει σαν πρώτη σκέψη

τη θέση οπωσδήποτε

του μπροστινού να κλέψει!

                   

Πανέξυπνος αισθάνεται

την θέση σου αν πάρει,

μα ρούπι πίσω αν βρεθεί

ασμένως θα σε γδάρει!

                     

«Μπορώ να πάω πιο μπροστά

για να ρωτήσω κάτι;»

κι όλη πηδάει τη σειρά

με μια μαγκιά βαρβάτη!

                  

Μ’ ένα λογίδριο μετά

μαθήματα θα δώσει…

«Δεν είμαστε λαός εμείς,

έχουμε πια πατώσει!»

                  

Αν ψάχνει για παρκάρισμα

δε νοιάζεται ν’ αφήσει

καταμεσής τ’ αμάξι του

και όλους να τους «φτύσει»!

                     

Πίνει καφέ απέναντι,

κάνει και δύο πούρα

κι όταν τον βρίσκουν φωνασκεί

«τι θέλεις ρε χαμούρα!»

                   

«Μαγκιά μου και καπέλο μου!»

η επωδός του πάντα

και κρύβει την ευγένεια

στην …υπό μάλης τσάντα!

                

Το σπορ του καταπατητή

το έχει …πατεντάρει,

τ’ αλλότρια τ’ αρέσουνε

και τις φωτιές γουστάρει!

                  

Αν είναι μαγαζάτορας

τον Φ.Π.Α. τον …«πνίγει»

και σου πασάρει προϊόν

που οσονούπω …λήγει!

                        

Αν είναι εστιάτορας

σερβίρει …σαλμονέλα

και στη χρεώνει για ορντέβρ

σε χωριστή πιατέλα!

                               

Αν λάχει κι είναι ταξιτζής,

είναι αυτός που όλοι

στη φάτσα του ευχάριστα

θα ρίχναν …βιτριόλι!

                       

Εάν ως απασχόληση

δηλώνει «εργολάβος»,

μ’ απάτες και λαδώματα

γερός τον δένει κάβος!

                       

Αν άρχων των κατσαβιδιών,

στην κάρτα του δηλώνει,         

σαν …οστρακιά σου έρχεται

και σαν γιατρός χρεώνει!

                      

Αν είναι ιχθυέμπορος,

μπορεί να σου πασάρει

ψάρι …μεσολογγίτικο

απ’ τη …Μαδαγασκάρη!

                    

Αν είναι κρεατέμπορος,

έχει το «νόου  χάου»[xv]

να φέρνει εμπορεύματα

ντουγρού απ’ το …Νταχάου!

                    

Αν είναι λαχανέμπορος,

στην πρώτη …τραμουντάνα

χρεώνει δις τα λάχανα

και τρις τη μελιτζάνα!

                

Δεν είν’ ο μέσος ΄Ελληνας,

είναι ο μέσος …βλάκας,

ο …κλινικώς ανάγωγος

κι αιώνιος μ . . . . . ς[xvi]!

                  

Το «εύκολο» και το «φτηνό»,

σαν Αμαλθείας κέρας,

ετάϊσαν και θέριεψαν

το «διπλανό μας» τέρας!

                  

Ανδράποδο που θεωρεί

πως το φτηνό του δέρας

περνιέται για ολόχρυσο

στο μαύρο της εσπέρας!

                      

Του μπαγλαήμονος ουαί,

κοιτώντας την εικόνα,

θαρρώ πως αχρειότερη

δεν βρήκα στον αιώνα!

                   

Τον βλέπεις καθημερινά,

στο δρόμο, στο γραφείο,

στη φάμπρικα, στην αγορά…

Αυνάνας[xvii] με λοφίο!

                    

Τον ζεις και τον υφίστασαι,

σε φέρνει ως «επάνω»…

Γη …Χαυναάν[xviii] εγίναμε

με τον ευήθη[xix] χάννο[xx]!

                       

Μπορεί σε δέκα γενεές

μια στάλα νά’χει στρώσει

αλλά τον μέσο νουνεχή

στο χώμα θά’χει χώσει!

                       

Εάν από τα χούγια του

κι εμείς έχουμε κάποια

ταχιά ας τα πετάξουμε

ωσάν ληγμένα χάπια…

                 

Ηθικολόγος βέβαια,

αν σας φανεί πως είμαι,

δηλώνω πως στο άβατο

της ηθικής δεν κείμαι!

                 

Όμως δεν πρέπει τα στραβά

στραβότερα να γίνουν,

τουλάχιστον ξωπίσω μας

μονόφθαλμοι ας μείνουν!

                                                                                 

 


[i] μπαγλαήμων, ο: (…Φανο-λογισμός) ο ανόητος που κάνει τον ειδήμονα (<μπαγλαμάς + ειδήμων). Το χαρακτηριστικότερο στοιχείο των βλακών είναι η «παντογνωσία» τους.[ii] ντορβάς, ο: σάκκος που κρέμεται με λουρί στον ώμο, ταγάρι, γυιλιός (τουρκ, torba) | σχόλιο:  στο τετράστιχο αυτό γίνεται αναφορά στο αρχαίο ρητό «άνθρωπος φέρει πήρας δύο» [πήρα, η= σάκκος < σημιτ. sak)[iii] δοβλέτι ή ντοβλέτι, το: κράτος, δημόσιο (<τουρκ. devlet)[iv] κυβερνοχώρος: το θεωρητικό περιβάλλον μέσα στο οποίο συντελούνται οι ηλεκτρονικές επικοινωνίες.[v] αλογάκια: κούρσες στον ιππόδρομο

[vi] ρέφα, η: επενάκτηση της χασούρας στα τυχερά παιγνίδια (<ρεφάρω < γαλλ. refaire)

[vii] ταμάχι, το: πλεονεξία, απληστία (< τουρκ. tamah) | παραγ. > ταμαχιάρης = άπληστος

[viii] υετός, ο: βροχή (<ύω = βρέχω)

[ix] σαλάχι, το: είδος ψαριού (< αρχ. σέλαχος)

[x] Κοκκίνου, η: ευειδής αοιδός αηδιών

[xi] πρεστίζ, το: κύρος, γόητρο (< γαλλ. prestige, λατ.praestigium = τέχνασμα, αυταπάτη)

[xii] τον κακό του τον φλάρο: (βρισιά) τον κακό του τον καιρό (φλάρος < μσν. φράρος < βεν. frar = καθολικός παπάς)

[xiii] σκωράδα, η: κουράδα (< σκωράδιον < σκωρ = αποπάτημα)

[xiv] κιμπάρης, ο: ο έχων αρχοντική εμφάνιση και συμπεριφορά (< τουρκ. kibart= ευγενής, πλούσιος)

[xv] νόου χάου: αγγλ. know how = τεχνογνωσία

[xvi] μ . . . . . ς: μαλάκας | [σχόλιο] Παρά το γεγονός ότι στην προσωπική μου ζωή, όταν ,,,χρειαστεί, μπορώ να γίνω ιδιαίτερα αθυρόστομος (χωρίς βέβαια να αισθάνομαι ιδιαίτερα …υπερήφανος γι’ αυτό), στα κείμενά μου αποφεύγω συστηματικά τη χυδαιολογία, κυρίως για λόγους αισθητικής, αν και το είδος των γραφομένων μου θα δικαιολογούσε μια τέτοιου είδους «υπέρβαση». Εν τούτοις, έρχονται κάποιες στιγμές που όσο ευρύ κι αν είναι το φάσμα του λεξιλογίου σου, αισθάνεσαι την ανάγκη καταφυγής στη «χυδαία» λέξη ως τη μόνη που μπορεί να αποδώσει με ενάργεια και παραστατικότητα τη σκέψη σου και το θυμικό σου. Στις …9.363 λέξεις του πονήματος αυτού (χωρίς τις παραπομπές), η λέξη «μαλάκας» χρησιμοποιείται τρείς φορές. Το τρις …εξαμαρτείν δεν με κατατάσσει βέβαια στους …σοφούς αλλά, σαν βαλβίδα εκτόνωσης και κυριολεκτικής απόδοσης της σκέψης μου, με τοποθετεί (τουλάχιστον) στους …θυμό-σοφους, όπότε και λυτρωτικό είναι και θεάρεστο! Αν και είμαι κάθετα (και οριζόντια και πλάγια και …τεθλασμένα) αντίθετος με τον σαρωτικό και διαβρωτικό τρόπο που έχει χρησιμοποιηθεί στη νεοελληνική γλώσσα, ομολογώ πως κάποιες φορές η χρήση της είναι ιδιαίτερα …ιαματική!. Αν δε στολιστεί και με κάποια προθέματα «μεγάθους ή …πάχους» σημαντικά, (όπως το «χοντρο-», το «αρχι-» κ.α.) τότε μιλάμε για πανδαισία, αρκεί ο στολιζόμενος να …αρθεί στο ύψος του στολισμού του!

[xvii] Αυνάνας, ο: ο βιβλικός Αυνάν, γυιός του Ιούδα, γνωστός για το …χούϊ του που τον έκανε …νονό του ομονύμου ιατρικού όρου. Είναι ίσως ο πλέον άγνωστος αυθεντικός …μαλάκας!

[xviii] Χαυναάν, η: παραφθορά της λέξης Χαναάν με παραπομπή στη λέξη χαύνος = νωθρός, πλαδαρός (< χαίνω

[xix] ευήθης, ο: (επίθ. αρχ.) ανόητος, βλάκας

[xx] χάννος, ο: είδος ψαριου (<αρχ. χάννη, η) μτφ. ο χαζός

[xxi] σούμπιτος, ο: επιθ. ολοκληρος (< ιταλ. subito)

[xxii] ρέκος, ο: δυνατή φωνή, σκούξιμο (<ρεκάζω=βγάζω δυνατή και τραχιά φωνή < αρχ. ρέγκω=ροχαλίζω)

[xxiii] Μπουχάρα, η: Ινδία

[xxiv] βακούφι, το: κτήμα αφιερωμένο σε ναό, μοναστήρι ή ευαγές ίδρυμα (τουρκ. vakif)

[xxv] λυδία λίθος, η: πέτρα κατάλληλη για τη δοκιμασία της γνησιότητας των πολυτίμων μετάλλων (μτφ. κάθε τρόπος δοκιμασίας)

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: